De Duivel

Je blijft in iets wat je zou kunnen verlaten. Weggaan kan. Dat is het deel waarover je zwijgt. Kijk naar wat blijven je oplevert — comfort, gewoonte, niet alleen zijn — en zeg het hardop tegen jezelf. Beslis dan of de ruil het nog waard is. Als je de blik van je partner ontwijkt, vraag je dan af wat je vreest dat die zou zien.

Ik heb De Duivel getrokken over deze relatie. Wat zit er eigenlijk vast?

Je houdt vast aan een functie, een baas of een rooster dat je uitput, en je zegt tegen jezelf dat je geen keus hebt. Die heb je wel. De ketting hangt slap. Schrijf op wat weggaan echt zou kosten — geld, tijd, een verhaal dat je over jezelf vertelt — en scheid echte kosten van gevreesde. Solliciteer ergens anders voordat je opzegt, of onderhandel opnieuw over de voorwaarden waarmee je nooit hebt ingestemd.

Ik heb De Duivel getrokken over werk. Waar zet ik de eerste stap?

Een schuld of een uitgavenpatroon houdt je vast omdat je het als iets blijvends behandelt. Dat is het niet. De figuren kijken elkaar niet aan; jij kijkt niet naar het bedrag. Kijk ernaar. Tel op wat je schuldig bent of uitgeeft zonder terug te deinzen, en kies dan één ding dat je deze week verandert. Iets kleins dat af is, is beter dan een plan waar je nooit aan begint.

Ik heb De Duivel getrokken over geld. Is het echt te krap, of durf ik het niet uit te geven?

Je zit in een contract met iets wat je hebt gekozen en blijft kiezen. Het is geen noodlot. De ketting zit los genoeg om af te doen, dus het blijven ligt bij jou. Begin door er recht naar te kijken — geen drama, geen smoesjes. Test dan de speling: sla het één keer over, zeg één keer nee, doe het één dag zonder. Let op wat je tegen jezelf zegt om terug te gaan.

Als De Duivel een toestand benoemt waarin ik zit, moet ik dan eerst rusten of eerst in beweging komen?